X
تبلیغات
. - بررسی هایی در مورد باریم

 
تاريخ : چهارشنبه 1386/11/03


باریم برای بررسی سیستم معده ای – روده ای که که شامل مری ، معده ، روده کوچک و روده بزرگ می باشد استفاده می شود . سوسپانسیون سولفات باریم (محلول در آب) برای بررسی پوشش مجرا به کار می رود و برای بهتر مشخص شدن و بدست آوردن تصاویر کاملتر از هوا و یا گازهای دیگر نیز استفاده می شود. این آزمون توسط یک رادیولوژیست و یک تکنولوژیست  با استفاده از دستگاه فلوروسکوپی و فیلمهای spot  انجام می شود .. آمادگی های خاصی برای هر یک از آزمونها نیاز می باشد . اگر بیمار دچار صرع یا دیابت باشد باید پزشک را مطلع کند و افراد مبتلا به یبوست باید قبل از آزمون قرص مسهل مصرف کنند .


14 آزمونی که نامبرده می شود توسط سولفات باریم انجام می شود ، که در ابتدا اشاره مختصری به هر کدام از آنها می گردد :
1- Barium Swallow
این آزمایش برای بررسی مری و گلو انجام می شود و بیمار 4 ساعت قبل از آزمون باید ناشتا باشد . در حالیکه بیمار مشغول نوشیدن باریم می باشد کلیشه هایی در پوزیشن های مختلف تهیه می گردد . ( معمولاً بیمار در وضعیت ایستاده قرار دارد ) این آزمایش نهایتاً 30 دقیقه به طول می انجامد .
2- Barium Meal
این آزمایش برای بررسی معده و اثنی عشر انجام می شود و بیمار 4 ساعت قبل از آزمون باید ناشتا باشد ، گاهی اوقات این آزمایش بدنبال Barium Swallow انجام می شود . برای آرام کردم بیمار ، آمپولهای آرامبخش استفاده می گردد . در این آزمون مخلوطی از باریم و گاز ( جهت متسع کردن معده ) به بیمار خورانده می شود و بیمار روی تخت رادیولوژی دراز می کشد سپس جهت بررسی قسمتهای مختلف معده و اثنی عشر ، در پوزیشنهای مختلف کلیشه هایی تهیه می گردد . این آزمون نهایتاً 20 دقیقه به طور می انجامد .
3- Barium Follow Through
این آزمون جهت بررسی روده کوچک انجام می شود و بیمار حداقل باید 12 ساعت ناشتا باشد سپس در ابتدای آزمون 2 تا 3 لیوان باریم می نوشد و برروی پهلوی راست ، روی تخت رادیولوژی دراز می کشد تا معده سریعاً از باریم تخلیه شده و باریم به روده بزرگ برسد . در طول این مدت کلیشه هایی از بیمار تهیه می شود تا مسیری از روده کوچک که توسط باریم پرشده است مورد مطالعه قرار گیرد .
ممکن است پزشک رادیولوژیست از کمپرسور و حتی فشار دست خود جهت بررسی قسمتهای مختلف روده و به جریان انداختن باریم استفاده کند . این آزمون معمولاً 2 ساعت به طول می انجامد اما گاهی اوقات تا 4 ساعت نیز طول می کشد که از بیماری به بیمار دیگر فرق می کند .
4- Barium Enema
این آزمون جهت بررسی کولونها ( روده بزرگ ) انجام می شود و روده ها باید تا حد ممکن تخلیه شده باشد . بیمار برروی پهلو دراز می کشد و تیوپ پلاستیکی نرمی توسط رادیولوژیست وارد رکتومی می گردد . این کار باید با حداکثر دقت و حداقل درد انجام شود . سپس بالن کوچکی که برروی تیوپ قرار دارد باد می شود تا به باقی ماندن باریم در کولونها و ثابت ماندن تیوپ در جایش کمک کند . محلول باریم وارد روده بزرگ می شود و بیمار در پوزیشنهای مختلفی دراز می کشد تا تمام سطح کولونها به باریم آغشته گردد . اکنون نوبت پمپ کردن هوا به روده می باشد  . چندین کلیشه از روده بزرگ در پوزیشنهای مختلفی تهیه می شود . بعد از اینکه کلیشه ها توسط پزشک مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت ، تیوب را از رکتوم خارج می کنند و بیمار آزاد است که به توالت برود . این آزمون معمولاً 45 دقیقه به طول می کشد .
آزمون Ba. Swallow و Ba. Meal توام
آزمون Ba. Meal  اغلب درست بعد از آزمون Ba. Swallow  انجام می شود. باریم یک ماده طبیعی است که در عکسهای رادیولوژی سفیدرنگ دیده می شود . در این آزمونها باریم بصورت محلول درآمده و مانند یک فنجان نوشیدنی با طعم مطلوب به بیمار خورانده می شود . در حال بلعیدن ، باریم دیواره های مجرای گوارشی را می پوشاند و توسط کلیشه های رادیولوژی براحتی این دیواره ها دیده می شود .

اندیکاسیون های آزمون Ba. Swallow
1- مشکل در بلع
2- درد قفسه سینه
3- رفلاکس مری ( بازگشت ترشحات معده به مری )

اندیکاسیون های آزمون Ba. Meal
علاوه بر موارد بالا ، بقیه موارد عبارتند از :
1- استفراغهای بی دلیل
2- درد ناحیه شکم
3- سوء حاضمه
4- خون در مدفوع ( که ممکن است خونریزی از معده یا اثنی عشر باشد )

آمادگی های قبل از آزمون
1- چندین ساعت قبل از آزمون بیمار باید ناشتا باشد ( نه چیزی می تواند بخورد و نه می تواند بنوشد ) .
2- چندین ساعت قبل از آزمون بیمار نباید دخانیات مصرف کند ( استعمال دخانیات باعث افزایش ترشحات گوارشی در مجرای گوارشی                   می گردد ) .
3- داروهای خوراکی که شخص قبلاً استفاده می کرده است ، در روز آزمون و تا پایان یافتن آزمون نباید خورده شود ( بخصوص قرصهای آنتی اسید ) .

چه نوع تصاویری تهیه می شود ؟
این تصاویر دو نوع هستند :
1- تصاویر ثابت ( spot film ) توسط دستگاههای روتین رادیولوژی برروی فیلمهای رادیولوژی ایجاد می شود و برای مشخص کردن ابنورمالیها ( مانند زخم ها و تومورها ) در دیواره مجرای گوارشی بسیار مفید می باشد .
2- تصاویر متحرک : برروی مونیتور دستگاه فلورسکوپی دیده می شود و برای بررسی مشاهده سیستم عملکرد و فانکشن دستگاه گوارشی مانند بلعیدن و عبور مواد از معده بسیار مفید و موثر می باشد .

چه اتفاقی در طول این دو آزمون می افتد ؟
در ابتدا بیمار لباس بلند مخصوصی ( gone ) می پوشد و تمامی گیره ها و وسایل فلزی را از خود دور می کند . ( چون این اشیاء باعث ایجاد مزاحمت و آرتیفکت در تصویر رادیولوژی می شود ) سپس یک فنجان محلول باریم به بیمار خورانده می شود . در صورتیکه بررسی معده مد نظر باشد ، یک یا دو فنجان دیگر نیز به بیمار خورانده می شود . این باریم با هوا یا نوعی گاز مخلوط شده است ( جهت متسع کردن معده ) تا ابنورمالیهای دیواره براحتی مشخص گردد ، در نتیجه بیمار باید تا پایان آزمون از آروغ زدن جلوگیری نماید .
گاهی اوقات جهت آرام کردن حرکات طبیعی مجرای گوارشی ، آمپول آرام بخش به بیمار تزریق می شود و عکسهای رادیولوژی با وضوح بیشتری تهیه می شود ( زیرا هر نوع حرکت باعث تاری در فیلم می گردد ) .
در بیماران مبتلا به گلوکوما ، داروهای دیگری نیز تزریق می شود .
اولین کلیشه در زمانی که بیمار در پشت دستگاه فلورسکوپی ایستاده تهیه می شود و در ضمن پزشک نیز مشغول بررسی عمل بلعیدن توسط مونیتور می باشد. در هنگام عکسبرداری بیمار باید برای مدت کوتاهی نفس نکشد . در این حالت بیمار در وضعیت ( R-PAO) می باشد . سپس بیمار برروی تخت رادیولوژی دراز می کشد و در جهت های مختلف می چرخد تا تمام سطح معده به باریم آغشته گردد و جهت بررسی قسمتهای مختلف معده ، کلیشه های متعددی تهیه می گردد .
این دو آزمون حدود 30 دقیقه به طول می انجامد اما این مدت طولانی تر خواهد شد ( حدود 1 تا 4 ساعت ) اگر :
1- بعضی از تصاویر تار شده باشند و نیاز به تصویربرداری مجدد باشد .
2- نیاز به بررسی معده از زوایای دیگر باشد .
3- در صورتیکه پزشک مایل باشد تا حرکت باریم در روده را مورد بررسی قرار دهد .

 

مراقبتهای بعد از آزمون چیست ؟
به بیمار توصیه می گردد مایعات فراوانی بنوشد تا دچار یبوست نشود می تواند غذا میل نماید . مدفوع بیمار 2 تا 3 روز بعد از آزمون به سفیدی می زند و اگر دچار مشکل یبوست شد باید به پزشک خود مراجعه کند .
این آزمونها به خانمهای باردار و کسانیکه دچار انسداد در مجرای گوارشی هستند توصیه نمی گردد ، هر چند که این آزمونها تقریباً بی خطر هستند و میزان پرتوگیری کمتری دارند .

 آزمون Barium Mead با کنتراست مضاعف
اندیکاسیونها :
Dyspepsia کاهش وزن بی علت ، توده شکمی ،‌ استفراغ خونی ، آنمی ( فقر آهن ) ، ارزیابی پرفوراسیون ( سوراخ شدگی ) و یا post surgery ، رفلاکس معده ای – روده ای
کنترااندیکاسیونها :
انسداد روده بزرگ ، بلافاصله بعد از جراحیهای شکم

 داروی کنتراست و بقیه داروها
EZEM HD 250%             100 تا 150 میلی لیتر
Baritop 100% w/v           100 تا 150 میلی لیتر
Buscopan / Glucagon
 Gas producing mixtures

وسایل مورد نیاز :
1- دستگاه فلورسکوپی با تجهیزات spot film با ظرفیت 10 فریم در ثانیه
2- تخت فلورسکوپی که بتواند ˚20 تا ˚90 زاویه پیدا کند .
3- وسایل مناسب برای تهیه محلول باریم
4- وسایل مناسب برای تزریق

آمادگی های بیمار عبارتند از :
1- تعیین هویت بیمار
2- باردار نبودن بیمار
3- ناشتا بودن 6 ساعت قبل از آزمون
4- حساسیت دارویی در بیمار نیز باید بررسی شود

تکنیکهای تصویربرداری عبارتند از :
* بیمار بر روی پهلوی چپ دراز می کشد و محلول باریم را می خورد . سپس طاقباز می خوابد در حالیکه پهلوی چپ بالا آمده و تخت به سمت سر بیمار زاویه می گیرد ( بالا می آید ) تا رفلاکس معده به وضوح دیده شود . هم چنین نمای ولف ( RAO Volf ) به همراه مانور والسوا جهت بررسی رفلاکس معده به کار می رود . معده ( دئورنوم ) اثنی عشر و قسمت ابتدایی روده کوچک توسط فلورسکوپی در نماهای مختلف مورد بررسی قرار می گیرند .
در پوزیشنهایی نیز فیلم spot تهیه می گردد که این پوزیشنها عبارتند از :
1- supin RAO : جهت بررسی آنتروم معده و قوس بزرگ معده

2- supine : جهت بررسی آنتروم و بادی معده
3- supine LAO : جهت بررسی قوص کوچک
4- supine Left lateral : جهت بررسی فوندوس معده
5- prone : جهت بررسی
6- Erect ( LAO , RAO ) , LAP , supine , prone , ( RAO ) : جهت تهیه سری های پر و خالی دئودنوم
7-  Erect : جهت بررسی فوندوس

عوارض آزمون :
1- آسپیره شدن باریم
2- تجمع باریم و انسداد روده بزرگ
3- آپاندیسیت بعلت وجود باریم
4- عوارض داروهای مصرف
5- ترشح کردن باریم به صفاق در اثر سوراخ شدگی احتمالی مجرای گوارشی

*  در نهایت برای بررسی بیشتر مری و معده علاوه بر آزمونهایی که ذکر شد ، آندوسکوپی و CT توصیه می شود .



ارسال توسط .